7 اسفند ماه 1387- کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران امروز اعلام کرد که در تاریخ 5 اسفند ماه 1387، نیروهای دولتی به صدها دانشجوی معترض در دانشگاه امیرکبیر در تهران حمله کردند و دهها نفر از آنها را بازداشت کردند.

کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران نگرانی جدی خود را در باره سلامتی بازداشت شدگان و احتمال شکنجه و بدرفتاری با آنها ابراز کرد. کمپین بین المللی حقوق بشر در ایران از دولت ایران خواست که فورا همه دانشجویان امیرکبیر را آزاد کند و به آزارو اذیت و محاکمه دانشجویان پایان بدهد.

دانشجویان امیرکبیر به دفن “شهدای گمنام” جنگ ایران و عراق در محوطه دانشگاه معترض بودند چرا که اعتقاد دارند که این یک دستآویز دولتی با منشاء سیاسی است و توهین به شهداست که مورد سوء استفاده بعنوان “ابزار سیاسی” قرار بگیرند.

هادی قائمی در این مورد گفت: “دولت آقای احمدی نژاد از فرط استیصال سعی می کند که قبل از انتخابات پیش رو در ماه خرداد، همه صداهای مستقل را به هر بهانه قابل تصوری خفه کند. دانشجویان دانشگاه بخاطر حمایت و دفاع صریحشان از آزادی بیان، هدف قرار گرفته اند.”

نیروهای دولتی که توسط بسیج دانشجویی و چماق بدستانی که از خارج از دانشگاه به محیط دانشگاه آورده شده بودند، پشتیبانی می شدند، بطور خشونت باری با دانشجویان معترض برخورد کردند. بر اساس اطلاعات خبرنامه امیرکبیر، چماق بدستان که به “چاقو، اسپری فلفل و وسایل ورزش های رزمی مجهز بودند” به دانشجویان معترض حمله کردند و آنها را مورد ضرب و شتم قرار دادند.

نیروهای امنیتی 70 دانشجو را بازداشت کردند و آنها را برای بازجویی به کلانتری محل در میدان فلسطین بردند. تا روز ششم اسفند ماه 40 نفر از دانشجویان بازداشتی آزاد شدند و طبق گزارشها 30 دانشجو به زندان اوین در تهران منتقل شدند.

صبح روز ششم اسفند ماه نیروهای امنیتی به خانه 4 دانشجوی امیرکبیر؛ احمد قصابان، نریمان مصطفوی، مهدی مشایخی و عباس حکیم زاده حمله کرده و آنها را بازداشت کردند.این 4 دانشجو از اعضای سابق و فعلی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه هستند. ماموران هیچ اطلاعاتی در مورد این بازداشت به خانواده این دانشجویان ندادند.

4 دانشجوی دیگر دانشگاه امیرکبیر؛ مجید توکلی، حسین ترکاشوند، اسماعیل سلمانپور، و کورش دانشیار از تاریخ 17 بهمن ماه 1387 تاکنون در اوین در بازداشت هستند و طبق گزارشها در اعتصاب غذا بسر می برند.

به نقل از خبرنامه امیرکبیر ، مهدی کروبی؛ کاندیدای ریاست جمهوری و سخنگوی سابق مجلس شورای اسلامی، در نشستی با خانواده ها و وکلای دانشجویان بازداشتی با دفن شهدا در محوطه دانشگاه مخالفت کرد و گفت: “آنها می خواهند به هر شکل ممکن دانشجویان را سرکوب کنند.”

مقدمه :خبر بسياركو تا ه بود.كليا ت لا يحه حما يت از خانو اده در كميسيو ن فر هنگي مجلس تصو يب شد.خبرتصو يب اين لا يحه در حالي اعلا م شد كه از ز ما ن ارائه آن به مجلس، زنا ن طيف ها ي مختلف فكري و سيا سي ا عتر اض و مخا لفت خو د را با اين لا يحه اعلا م كرده و از نما يند گا ن مجلس در خواست كر ده اند اين لا يحه را ازدستو ركا رمجلس خا ر ج كنند.ا ما نمايند گا ن بدو ن تو جه به اعتر ا ض زنان به تصو يب كليا ت اين لا يحه پر دا ختند.در بر رسي اين لا يحه ابتدا نگا هي به ا هميت و جا يگاه خانواده در اير ا ن پرداخته و سپس به بر رسي نكا ت منفي حا صل از تصو يب نهايي از ديد گا ه كا رشناسان و در پايان به جمبندي و ارائه را ه حل مي پرداريم.همچنين، قابل ذ كر است كه در ايرا ن بنابه دلايل تاريخي ،سياسي و مذ هبي همواره پا يگا ه و ارزش خانو اده از جا يگا هي والابر خو داربوده است ، و در عين حال هر نو ع تغييري در جا معه به گو نه اي ر يشه اش درسيا ست، مذهب و خانو اده بوده و هست، لذا اهميت و ارزش خانو اده همين بس كه همو اره جا يگا ه مردا ن دور از سياست وعا لما ن گو شه نشين در اين مرز و بو م بو ده ودر عين حا ل يك پا تو ق عا طفي براي همه اير ا نيا ن خا نواده دو ست بو ده است وهست و به عبا رتي در هر شر ايطي از ا عضا ي خو د به نو عي حما يت هايي فر هنگي،سيا سي ،ا جتما عي، ا خلا قي و…،در شر ايط بحر ا ن زا دا شته است.خصوصا در شر ايطي كه جر يا ن مد رنيته از بير ون و متا سفا نه عملكر دغلط مدعيو ن حما يت از خا نو اده در دا خل بد تر ين فشا ر ها را در اين شر ايط تا ر يخي بر اين نها د ديرين و اصيل وارد كر ده است.مسئله اي كه مرابر آن داشت كه به نو شتن اين يا دداشتها بپر دازم ،بررسي مسا ئل وعملكردهايي بو ده است كه در ما ههاي اخير ،بد تر ين ضر با ت را بر پيكر اين نها د كهنسا ل وارد كرده و يقينا نتيجه اش،به نظر ميرسد كه در دراز مدت به فر و پا شي نظا م خا نو اده در اير ا ن بيا نجا مد.در حا لي كه عا ملا ن اين گو نه صد ما ت مدعي حما يت از خانو اده مي باشند،علا و ه بر بحث ازدواج مو قت كه هرازگا هي از سوي مسئو لي تر ويح و تلقين مي شو د ،ودراين ميان رسا نه هايي پر مخا طب ما نند تلو يز يو ن نيز به كمك آمدند ومدتي است پر داختن به پديده “زن دو م”يا”زن صيغه اي “در سر يا ل ها ي ايراني موضو ع ا صلي يا حا شيه اي شده است.و به نظر مي رسد كه در صددفرهنگ سا ز ي پير امو ن اين پديده”زن دوم” كه تا كنو ن فر هنگ اير اني نتو انسته آن را در خو د ذو ب كند،هستند.در ماههاي اخير بحث و جد ل درجامعه و خا نو اده هاي اير اني پير امو ن ،تصو يب لايحه اي تحت عنو ان لايحه حما يت از خانو اده در اير ا ن بو ده است،كه از هما ن ابتداي طر ح مو رد انتقا د ،حقو قدا نان،فعالان زن،زنا ن وا بسته به دو جنا ح در ايرا ن بو ده است،و در اين ار تبا ط مقالات،ميز گر دها و مصا حبه ها و بيا نيه هايي اعتر اض آ ميز صو ر ت گر فت و اميد زنا ن كشو ر و بالاخص خا نو اده ها بر اين بو د كه اين لا يحه در مجلس تصو يب نشود ،اما متاسفا نه و در كما ل نا با وري كليا ت اين طر ح مور د تصو يب قر ار گر فت و آ قا ي اختر ي رئيس كميسيو ن فر هنگي مجلس مخا لفا ن اين لا يحه را كسا ني مي داند كه مغز شا ن را به د شمن اجا ره داده اند!بر اسا س مو ارد فو ق وبه دليل ا هميت نها د خا نو اده در اير ا ن لا زم است خا نو اده ها ي اير اني با ا نسجا م و يگا نگي نگذارند اين لايحه به تصو يب نهايي بر سدو لذا تلا شم در اين مقا له بر اين است كه با بر رسي آسيب هاي حا صل ازتصو يب اين لايحه از ديدگا ه مخالفا ن نكا ت آسيب را مو رد تجز يه و تحليل قر ار د هم و در نها يت به راه حل ها و را هبردهايي در اين راه بپر دازم. هما نطو ري كه در همه جو ا مع بشر ي هست ودركتابهانوشته اند و گفتند زما ني مي تو انيم ادعا كنيم كه از جا معه اي سا لم بر خور دار هستيم كه داراي خا نواده ها يي سا لم با شيم كه بتو انند ا نسا ن هايي سا لم تر بيت كنند.اماچگونه؟درشرايطي كه بر اساس آماروارقام انو اع آسيب هادر خا نو اده ها بيداد مي كندوآمارطلاق در بيسا بقه تر ين زما ن خو د قر اردارد،چگو نه مي تو انيم ادعا ي سلا مت رو اني را در خانو اده هاي ايرا ني داشته با شيم!حا ل تصو ر كنيد كه در يك چنين شر ايطي كه مسا ئل و مشكلات در خانو اده هاي ايراني به مثا به اتش ز ير خا كسترمي باشد و منتظر يك جر قه مي باشد ،بيائيم و چنين لايحه هايي را درجهت ادعاي حما يت از خا نو اده به تصويب بر سانيم كه عملكردش ،آتش زدن خرمن هستي خا نو اده ايراني مي باشد. همچنا ن كه از نا م لايحه حما يت از خا نو اده پيدا است،انتظا رمي رفت لايحه مذكوردرجهت حما يت خا نواده گا م بردارد اما هنگا مي يك دو لت مي تو اند ادعا كند در جهت حما يت خا نو اده گا م بر داشته است كه ز نا ن و مر دان جا معه خو درا يكسا ن تشو يق به و فا داري و تعهد نسبت به خا نو اده و كو دكان مشتر ك و همسر خو يش كند.در جا معه يي كه ز نا ن مدام تشو يق به و فاداري و تعهد بي حد و مرز نسبت به خا نو اده و مر دان تشو يق به خا نو اده گر يز ي و ار تبا ط از خانواده ا صلي در قا لب از دواج مو قت و مجدد مي شو ند،چه تو قعي براي صيا نت و حفا ظت از خا نو اده مي تو ان داشت؟ آياهرگزقانونگذاران مردمدار ايراني لحظه اي با آينده كو دكاني كه درخا نو اده ها يي چنين متز لزل ز ند گي ميكنند و ر شد مي يا بند،انديشيده اند؟يا بر اساس روح مرد سالاركه در اين جا معه حا كم است ،همه چيز رنگ و بو ي مر دانه دارد و در تلا ش براي كسب ر ضا يت مر دا ن هستيم و چر ا؟آ يا هيچ مي دانيم كه بها ي بدست آوردن اين ر ضا يت بسيار سنگين مي باشد؟ولذاتا ز ما ن با قي است نبايد فر صت ها را از دست دادوبه را حتي تن به تصو يب چنين قو انين ظالما نه اي داد.بر همه ما ز نان اير اني تلاش بر اي تصو يب نشد ن يك همچنين لو ايحي بسيا ر واجب است. درهر حا ل در اين را ستا به بر رسي نظراتي چند از كا ر شنا سا ن مي پردازيم: خا نم فر يده غير ت و كيل دادگستري مي گو يد:من نمي دانم چنين لايحه يي چطو ر در مجلس را ي آورده است،نما ينده هاباتوجه به شرايط روزبايداين لايحه را رد مي كردندو واقعا اين مساله خلاف انتظار ما بود. چون حتي لايحه قوه قضائيه هم بالايحه يي كه از سوي دولت بمجلس ارائه شده متفاوت است وبسيا ري از مو ارد اعتر اضي به لايحه را دو لت اضا فه كرده است.بي تو جهي نما يند گا ن مجلس به و اكنش ها ومخا لفت هاي مو كلا شا ن ا عتر ا ض ز نا ن اصلا ح طلب و ا صو ل گر ا راهم به د نبا ل دا شت. همچنين خا نم عفت شر يعتي،عضو فر اكسيو ن ز نا ن مجلس،نيز گفته كه شا نيتي براي اين لا يحه قا ئل نيست و همچنين ا شا ره دا شته است كه:نمي تو انيم به گذ شته و قهقهرا با ز گر ديم،ما با يد د نبا ل ا ستحكا م و پا يداري خا نو اده با شيم نه اينكه آن را خد شه دار كنيم.” همچنين مهرانگيزمروتي نماينده خلخال كه يكي از اولين مخا لفا ن اين لايحه در مجلس است به خبر نگا ر ا عتما د گقت”ما ا جا زه نمي د هيم ايم لا يحه تصو يب شو د و تما م تلا شما ن را بر اي تصو يب نشد ن آ ن مي كنيم چر ا كه با تصو يب اين لا يحه حق 40 ميليو ن ز ن اير اني پا يما ل مي شو د.” مو ا فقا ن لا يحه معتقد نداين لا يحه فقط چند اير ا د جز ئي همچو ن ما ده 23 داردو با اصلاح آ نها كليا ت لا يحه به نفع خا نو اده و ز نا ن است.اما با نگا هي به مو اد اين لا يحه نشا ن مي دهد،ايرادات اين لا يحه به ما ده 23 و تسهيل چند همسر ي منحصر نمي شو د و بقيه مو اد اين لايحه و ضعيتي بد تر از چند همسر ي مر دان را براي ز نا ن به ار مغا ن مي آ ورد.بر اسا س ما ده 22 لايحه پيشنها دي ،ثبت از د وا ج مو قت (صيغه)كما كا ن الز امي نيست و تا بع آيين نا مه يي خو ا هد بو د كه مو كو ل به تصو يب وز ير دادگستر ي در آينده يي نا معلو م است. در ماده 25 لايحه آ مد ه است وزارت امور اقتصا دي و و دارايي موظف است سالانه مبلغي را به عنو ان مهر يه متعا رف اعلا م كند و از مهر يه هاي بالاتر از حد معمول در هنگا م ثبت از دواج،به صو ر ت تصا عدي ما ليات وصو ل نمايد.اين بد ن معنا است كه از اين پس نو عر وسا ن جو ان در مقا بل ند اشتن حق طلا ق و ا جا زه از دو ا ج ها ي مجددو بي قيد و شر ط بر اي مر دا ن،مجبو ر خو ا هند بو د بر اي مهر يه يي كه هنو ز در يافت نكر ده اند ومعلو م هم نيست تا پا يا ن ز ند گي مشتر ك آ نرا در يا فت خو ا هند كر د يا نه،در ز ما ن عقد ، ما ليا ت مهر يه خو د را به دو لت پر دا خت كنند. در مو رد حضانت كو د كان نيز اين لا يحه همچنا ن بر ر يا ست مر دان بر دادگا ه ها ي خانو اده اصر ار دارد و در مو اردي هم ا ختيا رات قضات و شو را ها ي حل اختلا ف را گستر ش د اده است. در دو ما ده 39و 40 اين لا يحه نيز در مو رد حضا نت ا طفا ل آ مد ه است كه اگر دادگا ه صلا ح بداند مي تو اند حضانت طفل را از پدر و ما در بگيرد و آ نرا به نها د د يگر ي بسپارد و تجر به نشا ن داده است و قتي ر يا ست دادگا ه با مر دان است ،در بسيا ري از مو ارد او قات قضا ت حكم را به نفع همنو عا ن خو د صا در مي كنند. به مو جب قانون فعلي پدر و ما در ي كه از هم جدا مي شو ند حضانت طفل به هر كدام ا زآ نان كه داده شو د آ ن شخص نمي تواند بچه را از حو زه قضا يي كه در آ ن وجو د دارند خا ر ج كند و به وي‍‍ژه نمي تو انند كو دك را به خا رج از كشور بر ند تا كودك به سن 18 سا لگي بر سد. ا ما در لا يحه جديد گفته شده كه اين حكم دادگا ه هميشه بر ا ي ما خا طرا ت بدي داشته است چو ن مر دان بيشتر به امكانا ت ما لي د ستر سي دارند و مي تو انند با بر د ن كو د ك به خا ر ج از كشو ر يا هر جا ي د يگر،او را بر اي هميشه از دستر س ما در خا ر ج كنند.مجا ز ات ها ي جا يگز ين از جمله د يگر ايرادا ت اين لا يحه است. به گفته نسر ين ستو ده و كيل دادگستر ي در قا نو ن فعلي عد م ثبت از دواج ها جر م محسو ب مي شو د و مجا زا تش تا يك سا ل حبس تعز يري است و لي در اين لايحه تا دو ميليو ن تو مان جر يمه نقدي در نظر گر فته شد ه است.بر داشتن حبس در اين مو رد كا ملا به نفع مر دان است چو ن هم اكنو ن نيز كم نيستند ز نان اير اني كه با مردان ا فغا ني ازدواج كر ده اند و از دو اجشان به ثبت نر سيد ه است. زهره ارز ني و كيل دادگستر ي كا ر شنا س د يگر ي ا ست كه اظها ر مي دارد: در اين لا يحه اير اداتي نسبت به طلا ق و جو د دارد،در اين لا يحه طلاق ز نان در دادگا ه منو ط به ا ثبات مو ارد خا صي شد ه است در حا لي كه نبا يد و ضعيت اين گو نه با شد. به گفته و ي مو ارد مطر ح شد ه در اين لا يحه در مو رد آ ئين دادرسي هم با يد مو رد بر رسي مجدد قر ار گير د چون ايرادات ا سا سي دارد و در هنگا م اجر ا ،مشكل ايجا د مي كند.و ي در رابطه با ماده مر بو ط به از دو ا ج مجدد گفت: حتي درقانو ن سا ل 1353 بر اي از دو ا ج مجدد مردان ،6 شر ط تعيين شده بو د و اگر باتو جه به مسا ئل ديني و ا جتما عي نما يند گا ن مجلس نمي خو اهند و يا نمي تو انند بحث ممنو عيت از دواج د و م را مطر ح كنند،با يد شر ايط سنگين تر ي تعيين كنند تا از د و ا ج مجدد به حداقل كا هش يا بد.د ر حا لي كه در اين لا يحه تمكن ما لي مرد در نظر گر فته شده و مر د به عنوان صند و ق و قلك پو لي خانو اده در نظر گر فته شد ه است. بررسي مو ارد فو ق او لا: از نظر كار شنا سا ن بعضاگو يا ي اين است كه تصو يب ماده ها ي اين لا يحه نه تنها هچ كمكي به سلا مت رو حي و رو اني ا عضا ي خانو اده نمي كند،بلكه به تنش و ستيزه ها ي د يگر ي در خانواده كمك مي كند كه در بسيا ر ي از مو ارد به بحرا ن در خا نواده و در نها يت فر و پاشي خانو اده مي انجامد. ودو ما: تنها نكته مثبت آن به نظر مي رسد اين است: كه ديگر مردا ن با آ سا يش خا طر به از دوا ج دو م وسو م و.. خو د اقدا م مي كنند،چر ا كه اكنو ن قانو ن حما يت گر آ نان مي باشد و صحه اي بر كا ر آنان مي گذارد. سو ما:نكته ديگركه مي تو ان به آن اشاره كر داين ا ست كه تمكن ما لي در هيچ كجا ي دنيا نمي تو اند جا ي ر وا بط عا طفي را بگيرد و مجو ز ي بر اي از دو اج مجدد مر د باشد.و در نهايت،ا مكان بر قر اري عدالت علا وه بر اين مفهو م كشداري است،اسا سا تا قبل از از دو اج مجدد مشا هد ه ر فتار مر د قا بل پيش بيني نيست.سوا ل اينجا ست اگرمردي با دادن تعهد به اجرا ي عدا لت ،از اجر ا ي عدالت خو دداري كند چه ضما نت ا جرا يي دارد؟با ز هم هيج.. در هر حا ل و بنا به شو اهد، لايحه حما يت از خا نو اده در جهت تضعيف خا نو اده گام بر داشته است. و سخني با خو انند گا ن محترم اين نو شتا ر: 1-بنا بر شواهدو نتا يج تحقيقات مختلف د رايران خانو اده د چا ر بحرا ن و آ سيب شده است،و كا ركرد ها ي آ ن د چا ر تضعيف گر ديده است.لذا در اين شر ايط كه خا نو اده بر ز ميني گا م بر مي دارد كه ز يرش خا لي است ،آ يا تصو يب يك چنين قو انيني تسر يع فر و پا شي خا نو اده ايراني نيست و اين فر و پا شي به نفع چه كسا ني مي باشد؟چه كسا ني پيشنهاد د هنده يك چنين لا يحه هايي به مجلس هستند و با چه اهدافي؟آيا ارائه دمند گا ن يك چنين لا يحه ها يي مي دانند كه در صو رت تصو يب،تيشه به ريشه خا نو اده هاي ايراني زده اند و آنر ا از بيخ و بن دچا ر انو اع آسيب ها و نا بسا ماني ها و انوا ع مشكلات بي راه حل خو ا هند كر د؟ 2-در كشو ري كه نيمي از جمعيت آ نرا ز نا ن تشكيل مي دهد،چگو نه است كه قو انين تبعيض آ ميز همچنان به مجلس بر ده مي شو د و ز نا ن نما يند ه در مجلس شو را ي ا سلا مي چه نقشي دارند؟آ يا در سا يه مر دا ن نما يند ه حر كت مي كنند كه جرا ت ا عتر اض را ندارند؟وآ يا اين خيا نت به آ رما ن هاي ز نان اين جا معه نيست ؟اگر بلي ؟پس چر ا و چگو نه كا نديداي نما يند گي مجلس شو را مي شو ند؟آياتعهدبه شعارهايشا ن تا ز ماني است به مجلس گام مي گذارندو پس ازآن در تصو يب قو انين تبعيض آ ميز مشا ر كت فعا ل دا شته با شند؟و آ يا اين نا ديد ه گر فتن حقو ق او ليه ي ز نان اين جا معه نيست؟ 3-همو اره بر اين نكته اصر ار داشته ام كه:تنها بد ست آ وردن حقو ق ز نا ن در اين جا معه فقط و فقط با يد با يد تو سط ز نا ن بدست آ ورده شو د،لذا بر همه ز نا ن جرات ورز اين د ياراست كه نگذارند چنين قو انيني كه د رجهت تحقير هر بيشتر ز نا ن گا م بر مي دارند به تصو يب بر سند،به خصو ص اين مسئو ليت بردوش ز نا ن نما ينده ا ي كه اكنو ن در مجلس شو را ي اسلا مي حضو ر دارند،سنگيني مي كند و بر آنها ست كه حضو ر ي فعال در رد چنين لا يحه ها يي كه هو يت ا نسا ني ز نا ن را ز ير سو ال مي برد ،داشته با شند.4-متاسفا نه به نظرمي رسد كه در اين جا معه همه چيز حق مردان مي باشد و اكثريت ز نا ن محر و م از همه چيز،و در حقيقت لبه ي تيز تبعيض عليه ز نا ن مي باشد. 5 – -در اين شر ايط برزنان آ گا ه و فعا ل است كه به تشكيل انجمنها ي خو دجو ش و مردمي بپر دازند ودر اين را ستا ،فعاليت هايي را بر اي آ گا هي ز نان جا معه از تصويب چنين لايحه هايي آ غا ز نما يند،چرا كه با يد براي گر فتن حق زنان و حمايت از خانواده وحفظ كيان آ ن كو شيد،به اميدروز ي كه ز نان اير اني با حقو قي برا بر ،نقش اصيل و را ستين خود را در خانواده و جا معه ايفا كنند.

اسماعیل مولودی 4 اوت 2008

قسمت اول

در دهه 1960 اتفاقات مهمی در تاریخ جنبشهای مبارزاتی و سیاسی در جهان و اروپا رخ داد که در نوع خود قابل تعمق و بررسی است. برای ما دهه 1960 یکی از دورانهای پر تحول ایران بود. تقسیم اراضی و رشد سرمایه یکی از تحولات مهم تاریخی به حساب میآید که سازمان و بنیاد اجتماعی جامعه را دگرگون کرد. در همین اوان کلا سرکوب جنبشها نیز در دستور حکومت شاه بود. تا آنجا که من خود شاهد هستم مثلا در کردستان جنبش ناسیونالیستی آغشته به توهمات سوسیالیستی که اسماعیل شریف زاده و یارانش شروع کردند. بشدت خارق العاده ای سرکوب شد. اعدامها در ملائ عام در شهرهای کردستان برای گرفتن زهر چشم از جامعه بود. در کنار آن دم و دستگاه کثیف مذهب بعنوان حربه ای در دست ساواک و حکومت بود که با آن انواع و اقسام شیخهای فاسد را در منطقه سازمان دادند. فرقه های دراویش و ابسته به شیخهای مختلف کردستان را به صحنه نمایشات مشمئز کننده رقص دراویش تبدیل کردند. موازات با آن دستگیری فعالین سیاسی هم شروع شد. دهها مبارز آزادیخواه زیر شکنجه جان خودرا از دست دادند ویا ناقص و فلج شدند. جنبشهای اعتراضی در جامعه شکل گرفت، سازمانهای ریز و درشت و هر کدام با مشی و راه بخصوص به خود فعایت زیرزمینی را آغاز کردند و فضای سیاسی ایران وارد دورانی جدید گردید.

در خاور میانه با جنگ شش روزه اعراب و اسرائیل و پیروزی ارتش اسرائیل مسئله فلسطین وارد دور تازه ای از حیات خود کرد. سرکار آمدن احزاب شبهه سوسیالیستی هوادار مسکو در سوریه و عراق ، مسئله اعراب را پیچیده تر کرد و به یک پایگاه جدی تنشهای غرب و شرق تبدیل شد. انقلاب فرهنگی در چین به رهبری مائو(که تاثیر مستقیمی بر روند مبارزاتی در ایران داشت و آنزمان کتاب سرخ مائو جزو آثار مهم سیاسی برای بعضی از مبارزان ایرانی بود) و حوادث میدان تین آن مین چین، مسئله دوبچک و حوادث مهم اروپای شرقی که عده ای آزادیخواه تلاش میکردند آنرا از زیر یوغ شوروی سابق بدر آورند. معمر قذافی سرکار آمد که خود پایگاهی شد در آفریقا برای کرملین در آنزمان. مسئله ویتنام و جنگهای چریکها در جنوب شرقی آسیا، دخالت ارتش آمریکا و گرفتن جای فرانسوی ها در جنوب شرقی آسیا دنیا را دچار تحولات عظیم و جدی کرد. .

همین دوران مصادف است با اعتراضات دانشجویی در اروپا که به یک جنبش عظیم اجتماعی در کل اروپا تبدیل شد. یعنی اگر اینهارا در کنار هم بگذاریم دنیا دچار یک تحولات بزرگ سیاسی اجتماعی گردید. جنبش دانشجویی و اعتراضات اجتماعی در اروپا. مسئله آزادیهای فردی و اجتماعی در اروپا، مسئله آزادی زنان و آزادیهای سکسی در جامعه اروپا سر منشئ تحولات آتی شد که کل دنیا را به سمت و سوی دیگری هدایت کرد.

جنبش دانشجویی در اروپا

جنبش دانشجویی در اروپا که چهل سال پیش رخ داد جزو اتفاقات عظیم تاریخ اروپاست که تاثیر سیاسی و اجماعی عظیمی بر وضاع سیاسی جهان گذاشت. این جنبش در کشورهای بخصوص فرانسه و آلمان نقش جدی در تغییر و تحولات اجتماعی گذاشت که هنوز هم بعنوان یک نقطه عطف در تاریخ مدرن اروپا از جنبش 1968 نام میبرند. این جنبش ابتدا از فرانسه شروع شد اما بدانجا ختم نگردید.

“فرانسه در بهار 1968″

از اوائل مارس 1968 جامعه فرانسه دچار اعتراضات و مبارزات دانشجویی شد که خواستار آزادهای بیشتر و در کل مخالف نظام سرمایه داری و بوروکراسی سرمایه داری در دانشگاه بودند.اعتراض به مقرارت دانشگاه از دانشگاه نانتر در پاریس شروع شد. دانشجویان با مدیریت دانشگاه در باره مقررات دست و پا گیر قدیمی و کهنه در گیر شدند و خواستار آزادیهای بشتر و روابطی جدید تر بودند. این اعتراض که در دست هواداران نیروهای چپ در دانشگاه بود به اعتراض (جنبش 22 مارس) نام گرفت و در کوتاه مدت به سراسر دانشگاههای دیگر انتقال یافت. رهبر دانشجویان نانتر دانیل کوهن که آلمانی الاصل بود،همه دانشگاههای فرانسه را به حمایت از اعتراضات دانشجویان نانتر فراخواند. از اوائل ماه می دانشگاه سوبن پاریس به حمایت از دانشجویان نانتر و در اعتراض به برخورد پلیس به دانشجویان دست به اعتراض زدند. پلیس باخشونت تمام در مقابل دانشجویان سوربن ایستاد اما دانشجویان و مردم معترض جسورانه پلیس را عقب راندند . اکثرا متفق بودند که برخورد غلط پلیس به دانشجویان و خشونت در مقابل خواست دانشجویان سوربن باعث اعتراضات 1968 در فرانسه شد. عده ای این جنبش را همطراز انقلاب فرانسه در 1789 میدانستند و عده ای آنرا یک اعتراض روشنفکری و دانشجوی که خواستهای صنفی دارند. اما با گسترش اعتراضات به جامعه و شرکت وسیع طبقه کارگر در آن دیگر جنبش به دانشجویان خلاصه نشد بلکه باعث شد که دولت فرانسه را بلرزه در آوردند. دهها سنگر در کوچه و خیابانهای پاریس بنا شد. جنگ و گریز بین دانشجویان با پلیس به سراسر پاریس کشیده شد. اعتراضات دانشجویی در شهرهای دیگر فرانسه قدرت اعتراض دانشجویان را صد ها برابر کرد. کنفدراسیون کار فرانسه همراه با احزاب چپ و کمونیست روز 13 ماه می 1968 را اعتصاب عمومی اعلام کردند و بدینوسیله طبقه کارگر و مبارزین فرانسوی پشتیبانی خودرا از اعتراضات اجتماعی اعلام کردند. روز سیزده می بیش از یک میلیون نفر در خیابانهای پاریس تظاهرات کردند و پشتیبانی خودرا از اعتراضات اجتماعی مردم و دانشجویان را اعلام نمودند. بدنبال این اعتراضات و اشغال کارخانه ها از طرف دانشجویان و کارگران به خشم آمده از برخورد پلیس به دانشجویان چند روز اعتصاب و تعطیلی عمومی در پاریس برقرار شد. بیش از ده میلیون کارگر و کارمند و افراد شاغل در کارخانه ها و بازار دست به اعتصاب زدند. که در نوع خود گسترده و بینظیر بود. اگر چه دولت فرانسه به ریاست ژژپمپیدو در روز 12 می 1968 اعلام کرد که تمام خواستهای دانشجویان را برآورده میکند و دستور دادند پلیس محوطه دانشگاههای فرانسه را ترک کنند. پمپیدو از اتحاد دانشجویان و کارگران لرزید. ولی تظاهرات روز 13 می برگزار شد و دولت فرانسه را به لرزه در آورد. یک هفته حکومت در فرانسه در خیابانها بود. اما سر انجام روز 30 می بعد از سخرانی ژنرال دوگل، راستها و محافظه کاران در یک راهپیمایی نیروی متحد خودرا علیه کارگران و دانشجویان نشان دادند. در اواسط ژوئن دولت هر گونه اعتصاب و تظاهرات را ممنوع کرد. تشکیلات دانشجویان را غیر قانونی اعلام کردند و رهبر دانشجویان که در آلمان بود، را از ورود به فرانسه ممنوع کردند. بنابراین در سی ماه ژوئن 1968 جنبش دانشجویان و کارگران در پاریس و فرانسه پایان یافت. اما این جنبش تاثیر عمیق خودرا بر مناسبات و قدرت سیاسی در جامعه گذاشت.

ادامه دارد.

مقدمه مترجم

این مقاله ترجمه ای است از مقاله An Evolutionary Psychological Perspective on Cultures of Honor نوشته Todd K. Shackelford است که در سال 2005 در نشریه روانشناسی تکاملی به چاپ رسیده است[1]. در این مقاله نویسنده به بررسی فرهنگ ناموسی یا Honor در ایالت های جنوبی کشور آمریکا و مقایسه آن با ایالت های شمالی این کشور می پردازد. از آنجاکه هم موضوع این تحقیق و هم نتایج آن و نیز نظریات زیربنایی آن با جوامع خاورمیانه ای و بخصوص کردستان مطابقت دارد، تصمیم گرفتم که این مقاله را ترجمه کنم.

توضیح این نکته ضروری است که همانطوریکه می­بینید در عنوان انگلیسی این مقاله از فرهنگهای ناموسی یا Cultures of Honor استفاده شده است. نیز Honor علاوه بر ناموس دارای معانی “شرف”، “شرافت” و “افتخار” و غیره نیز می­باشد. اما از آنجاکه عبارت “ناموس پرستی” برای ما آشنا است و نیز این ترجمه با متن مقاله نامبرده همخوانی کاملی دارد، از عبارت “ناموس پرستی” یا “فرهنگ ناموس پرستی” استفاده خواهم کرد.

یک بررسی و نقد هم بر این متن نوشته شده است که بعد از تکمیل به سایت انجمن قلم کردستان ایران ارسال خواهد شد.

فرهنگ ناموس­پرستی از دیدگاه روانشناسی تکاملی

چکیده: جوهر اساسی فرهنگهای ناموس پرستی این است که انسانها در دل این فرهنگ آماده­اند که از اعتبار و شهرت خود به قدرتمندی و سرسختی با توسل به خشونت محافظت کنند. چنین فرهنگهایی به احتمال زیاد در جاهایی شکل گرفته و رشد می­کنند که (1) دارایی­های یک انسان می­تواند به تمامی توسط شخصی دیگر به غارت برود و (2) بدنه قدرت حاکم آنقدر ضعیف است که نمی­تواند از چنین سرقتهایی ممانعت به عمل آورده و یا [عاملین] آنها را مجازات کند. از نظر تاریخی یک جامعه شبانی در خارج از یک حکومت رسمی، [نظیر] جنوب ایالات متحده، فرهنگی سرشار از ناموس پرستی دارد. در این مقاله من به اختصار تحقیقات انجام شده توسط نیسبت[2]، کوهن[3] و همکارانشان را در زمینه فرهنگهای ناموس پرستی جنوب بررسی می­کنم. آنگاه سؤالهای مهم و پاسخ داده نشده­ای را درباره پیدایش و ابقای فرهنگ ناموس پرستی در جنوب مطرح می­کنم. آنگاه در این مورد بحث خواهم کرد که مدلهای جاری توسعه و ابقای فرهنگهای ناموس پرستی و خشونت می­توانند با دیدگاه روانشناسی تکاملی مورد بررسی قرار گیرند. مقاله را با یک تحلیل تجربی روانشناسی تکاملی از توسعه و ابقای فرهنگ ناموس پرستی در جنوب [کشور آمریکا] به پایان می­برم.

عبارات کلیدی: روانشناسی تکاملی، فرهنگ ناموس پرستی، آبرو.

مقدمه

Respect. Walk.

Are you talking to me?

Run your mouth when I’m not around, it’s easy to achieve.

You cry to weak friends that sympathize.

Can you hear the violins playing your song?

Those same friends tell me your every word.

Respect. Walk.

Are you talking to me?

No way, punk.

Walk on home, boy.

احترام بزار. برو.

با من هستی؟

موقعی زرزر کن که من اینجا نیستم، این که خیلی آسونه.

تو برای دوستهای بزدلت گریه می­کنی که باهات همدری می­کنن.

می­تونی صدای ویولونهایی رو بشنوی که آوازت رو می­نوازند؟

همون دوستهای جون جونیت هر چه که گفتی بهم میگن.

احترام بگذار. برو.

با من هستی؟

به هیچ وجهی، آشغال.

برو خونه، جوجو.

بخشی از یک ترانه به اسم “برو” که توسط Pantera یک گروه Heavy Metal در Dallas در تگزاس.

Now a new look in my eyes.

My spirits rise.

Forget the past.

Present tense works and lasts.

Got shit on, pissed on, spit on, stepped on, fucked with,

Pointed at by lesser men.

New life in place of old life.

Unscarred by trials.

A new level of confidence and power.

No fucking surrender.

Can’t lose.

حالا دوباره توی چشمهام نگاه کن.

روحم برمی­خیزد.

گذشته را فراموش کن.

زمان حال میاد و میره.

گوه بگیره، باید شاشید، باید تف کرد، لگد مال باید کرد، باید گائید،

هرجایی که مردمان پست به اونجا رو کنن.

زندگی جدید به جای زندگ قدیمی،

بوسیله دادگاهها نامقدس شده.

سطح جدیدی از اطمینان و قدرت.

دیگه تسلیمی در کار نیست.

نمی­شه باخت.

بخشی از یک ترانه به نام “یک سطح جدید” کار Pantera.

ترانه­هایی که در بالا آمده­اند –به نقل از ترانه­ایی که بوسیله یک گروه موسیقی در تگزاس ضبط شده­اند—فرهنگ ناموس پرستی را نشان می­دهند که به زعم نیسبت ، کوهن و همکارانشان[4] مشخصه فرهنگی جنوب ایالات متحده است. ترانه اولین آهنگ، “راه برو”، برای یک مرجع بدون نام مشخص می­کند که اگر او بداند که چه چیزی برای وی بهترین است، به قدرت و نیروی برتر گوینده احترام گذاشته و هیچ چالشی بر نمی­انگیزد. بهتر است که فقط بگذرد و به کا خودش بپردازد. بعلاوه، بهتر است که آن مرجع بدون نام گوینده را خوار نکند، برای اینکه او [گوینده] می­تواند او را بیابد. و می­توانیم شرط ببندیم که او [گوینده] به این بی­حرمتی پاسخ خواهد داد.

ترانه آهنگ دوم “یک سطح جدید” مخصوصاً تمرکز دارد بر اهمیت جبران بی­حرمتی. واضح است در گذشته بارها آبروی گوینده رفته و او بدنام شده است. و بزرگترین بی­آبرویی این است که این هتک حرمت توسط “افراد پست” انجام شده است. اما زنهار آنهایی که فکر می­کنند هنوز هم می­توانند برای گوینده چالش ایجاد کند، برای اینکه او اکنون به “سطح جدیدی از “اطمینان و قدرت” رسیده است. او “نمی­تواند ببازد”. کسی که از هتک حرمت به گوینده پرهیز می­کند راه خوبی را برگزیده است، برای اینکه به نظر می­رسد که او [گوینده] اشتیاق رودررویی سریع و تنبیه شدید آنهایی را دارد که می­خواهند قدرت و سرسختی او را به چالش بکشند.

جنوب ایالات متحده تنها سنگر فرهنگ ناموس پرستی نیست. فرهنگهای ناموسی در تمام جهان به ثبت رسیده­اند[5]. با توجه به کارهای نیسبت و همکارانش[6] مشخصه اصلی فرهنگ ناموس پرستی این است که فردی که در چنین فرهنگی مشارکت دارد حاضر است که برای دفاع از اشتهار خود به قدرت و سرسختی دست به خشونت بزند. چنین فرهنگهایی بسیار محتمل است که در جاهایی که (1) دارایی­های یک انسان می­تواند به تمامی توسط شخصی دیگر به غارت برود، و (2) بدنه قدرت حاکم آنقدر ضعیف است و یا اصلاً وجود ندارد، لذا نمی­تواند از چنین سرقتهایی ممانعت به عمل آورده و یا [عاملین] آنها را مجازات کند. این شرایط می­توانند باهم رخ دهند: شبانی می­تواند فرم اولیه و قابل رشد فلاحت در سرزمینهای بسیار دور از مکانیزم اعمال قدرت دولتها باشد.

در جنوب ایالات متحده شبانهایی از اسکاتلند و ایرلند ساکن شده بودند. شمال ایالات متحده، برعکس، محل سکونت کشاورزهای انگلیسی، هلندی و آلمانی بود[7]. شبانی، بیش از کشاورزی فرد را در معرض خطر سرقت تمامی اموالش قرار می­دهد. بعلاوه، جنوب در تمام قرن نوزدهم یک ناحیه مرزی کم جمعیت بوده است. در مرزها دولت قدرت کمتری برای رسیدگی قانونی به شکایات داشته است و بنابراین ساکنین می­بایستی سیستم انتظامی خود را پیاده کنند. با توجه به کار نیسبت و همکارانش[8] سیستم انتظامی­ای که عموماض تحت این شرایط رشد می­کند با “قانون تلافی” تعریف می­شود؛ اگر سر راه من قرار بگیری، تو را ادب می­کنم.

با توجه به کار نیسبت و کوهن (1996، ص. xv) “برای به نمایش گزاردن یک قدرت بازدارنده کافی، فرد باید حالتی از اشتیاق به دست یازدیدن به ضرب و شتم را به بهای زخمی و یا کشته شدن خودش به نمایش بگذارد”. بنابراین او باید بدون اندکی تزلزل مراقب هتاکی­هایی که می­تواند بوسیله دیگران انجام گرفته و مایه بی­آبرویی گردد، باشد. در یک فرهنگ ناموس پرستی وقتی که شخص به خود این اجازه را می­دهد که مورد توهین و بی­حرمتی قرار گیرد این احساس را به دیگران القاء می­کند که او قدرت محافظت از آنی که هست را ندارد. با قدرت اندک یا حتی فقدان دولت برای مجازات رفتار خودخواهانه –شامل غارت کلیه اموال که می­تواند شبان را از نظر اقتصادی نابود کند—فرد باید به هرنوع هتاکی با خشونت یا تهدید به خشونت پاسخ دهد.

بسیاری از کارهای اولیه نیسبت و همکارانش صرفاً متمرکزند بر مردان، مانند مردان جنوبی (و سایر مردان در فرهنگهای ناموس پرستی) که همچنان مهمترین نان­آور خانواده هستند. نیسبت و همکارانش این فکر را هم داشته­اند که ممکن است زنان هم در بردوام ماندن فرهنگ ناموس پرستی در جنوب نقش داشته باشند. این اندیشه­ها در ادامه این مقاله مورد بررسی قرار گرفته­اند. فعلاً این مقاله خط مشی نیسبت و همکارانش را در تمرکز بر مردان به عنوان عاملهای اصلی فرهنگ ناموس پرستی، پی­می­گیرد. بعلاوه مطابق با کارهای نیسبت و همکارانش، انتظار نمی­رود که مردان غیر سفیدپوست در جنوب در این فرهنگ ناموس پرستی مشارکتی داشته باشند، چون این امر نیاز به مشارکت آنان در فرهنگ شبانی گذشته در این منطقه دارد. در بیشتر تاریخ جنوب، به عنوان مثال، سیاهان توسط زمینداران سفیدپوست به بردگی گرفته شده بودند و بنابراین در اقتصاد شبانی هیچ گونه مشارکتی نداشته­اند. نیسبت و همکارانش فرضیات خود را در مورد فرهنگ ناموس پرستی جنوب در مورد مردان سفیدپوست و مردان سیاه­پوست بطور مستقل از یکدیگر آزموده­اند. آنها مطابق فرضیه­شان، شواهدی از فرهنگهای ناموس پرستی در میان سفیدپوستان جنوبی ولی نه در سفیدپوستان شمالی، یافته­اند، اما در میان سیاه­پوستان چنین تقاوت منطقه­ای به چشم نمی­خورد.

بقیه این مقاله سه هدف را دنبال می­کند. اول، مرور کوتاهی خواهم داشت بر برخی تحقیقات انجام شده بوسیله نیسبت، کوهن و همکاران آنها درباره فرهنگهای ناموس پرستی جنوب. دوم، سؤالهای مهم اما پاسخ داده نشده­ای را درباره ایجاد و ابقای فرهنگ ناموس پرستی در جنوب طرح خواهم کرد. سوم، من استدلال خواهم کرد که مدلهای کنونی ایجاد و ابقای فرهنگ ناموس پرستی و خشونت می­توانند از دیدگاه روانشناسی تکاملی مورد بحث قرار گیرند[9]. این مقاله با یک تحلیل روانشانسی تکاملی بطور فکری و آزمایشی درباره ایجاد و ابقای فرهنگ ناموس پرستی جنوب به اتمام می­رسد.

مروری بر برخی از اولین کارهای تجربی

نیسبت (1996): آمار قتل. آمار قتل در میان سفیدپوستان مذکر جنوبی بیشتر است از سفیدپوستان مذکر شمالی، اما فقط در مورد قتلهای ناشی از مشاجره (به عنوان مثال ستیزه­های بیهوده). این قتلها در پی هتاکی­هایی متمرکز بر آبرو، قدرت، سرسختی، و ناموس رخ می­دهند. علاوه بر تفاوت در میزان گرما، فقر و تاریخچه برده­داری در شمال و جنوب، گرایش شدید به حفظ و اعاده اشتهار به آبروداری، قدرت، سرسختی و ناموس بعد از یک هتاکی، میزان بالاتر قتل در میان مردان سفید پوست جنوبی نسبت به مردان سفیدپوست شمالی را توضیح می­دهد.

کوهن و نیسبت (1994): مطالعات عمومی ملی. در مطالعات عمومی انجام شده در سه دهه اخیر مردان سفیدپوست جنوبی عموماً نسبت به مردان سفیدپوست شمالی به میزان بیشتری خشونت را تشویق نمی­کنند. در عوض، میزان بیشتر تائید خشونت در میان مردان سفیدپوست جنوبی محدود است به واکنش در برابر هتاکی یا تهدیدهایی که قدرت، سرسختی و آبروی شخص را به خطر می­اندازند.

کوهن، نیسبت، بودل[10] و شوارتز[11] (1996): آزمایشات و سنجشهای روان-فیزیولوژیک (psychophysiological). یافته­های سه آزمایش، شکاف بین داده­های عمومی؛ بیانگر این که مردان سفید پوست جنوبی بیشتر پذیرای خشونت در واکنش به هتاکی می­باشند، و نیز داده­های ثبت شده؛ حاکی از این که قتلهای وابسته به مشاجرات در میان مردان سفیدپوست، در جنوب بیشتر از شمال رخ می­دهند، را پر می­کند. کوهن و دیگران (1996) آزمایشهایی را ترتیب دادند که در آن شرکت کنندگان یک بار در حضور دیگران و یک بار در هنگام عدم حضور ناظران مورد هتاکی قرار می­گرفتند. این هتاکی به این فرم صورت می­گرفت که فرد را هل داده و او را “کس­خل”[12] خطاب می­کردند.

کوهن و دیگران (1996) نشان دادند که مردان سفیدپوست جنوبی که مورد هتاکی قرار گرفته­اند، نسبت به مردان سفیدپوست مورد هتاکی قرار نگرفته در جنوب و نیز مردان سفید پوست شمالی، چه مورد هتاکی قرار گرفته باشند و چه مورد هتاکی قرار نگرفته باشند (1) به طور شدیدتر باور دارند که هتاکی به جلوه قدرت و سرسختی آنها در چشم ناظران آسیب وارد می­آورد؛ (2) بیشتر غمگین می­شدند، که این امر در افزایش میزان ترشح کورتیزول در خون و نیز نحوه واکنش احساسی­ای که آنها در برابر چشم ناظران به نمایش می­گذاردند مشخص شده است؛ (3) آنطوریکه در شرایط ساختگی برای رقابت خشونت آمیز و با این سؤال که یک مرد وقتی دیگری شریک جنسی قدیمی او را می­بوسد، باید چگونه برخوردی داشته باشد، تمایل بیشتری به انجام واکنش خشونت­آمیز داشته­اند؛ (4) با افزایش میزان تستوسترون نشان داده شده است که آنان استعداد بیشتری برای انجام واکنشهای سلطه­طلبانه و تهاجمی دارند؛ (5) رفتارهای سطله­جویانه بیشتری از خود نشان می­دادند (نظیر محکم دست دادن) در هنگام مواجهه فردی با ناظران مذکر این هتاکی؛ و (6) در شرایط چالش برانگیز بعدی رفتارهای پرخاشگرانه جسمانی از خود نشان می­دهند؛ نظیر ایستادن در یک راهروی باریک به ابعاد 6 فوت، 3 اینچ و 250 پوندی، در حالیکه افرادی در یک حالت تهاجمی درباره یک موضوع مورد مناقشه با سرعت به طرف او می­روند.

کوهن (1996): قانون، خط مشی اجتماعی و خشونت. تعداد متعددی از قوانین، قوانین قضایی و خط مشی­های اجتماعی که نیازمند مشارکت عده زیادی از مردم در یک “نظام معانی مشترک” هستند با مشخصه فرهنگ ناموس پرستی جنوب سازگارند. به نسبت مکانهای غیر از جنوب (مخصوصاً شمال) جنوب با این مشخصات توصیف می­گردد: (1) مخالف با کنترل اسلحه؛ (2) ترجیح دادن قوانینی که خشونت را برای محافظت از خود، خانواده و اموال مجاز می­شمرند ؛ (3) ترجیح دادن دفاع ملی بسیار قدرتمند؛ (4) ترجیح دادن استفاده قانونی از خشونت برای اجتماعی کردن کودکان؛ و (5) اشتیاق به اعمال تنبیه اقتصادی و سایر فرمهای اعمال فشار دولتی برای پیشگیری از جنایت و حفظ نظم اجتماعی.

نیسبت و کوهن (1996): مشارکت زنان در فرهنگ ناموس پرستی. زنان سفید پوست جنوبی مانند مردانشان بیشتر از سفیدپوستان مؤنث شمالی دیدگاه­هایی موافق با فرهنگ ناموس پرستی دارند: آنها با کنترل اسلحه مخالفند، برای حفاظت از خود بر خشونت صحه می­گذارند؛ تنبیه بدنی[13] کودکان توسط خانواده­ها و مدرسه را تائید می­کنند.

نیسبت و کوهن (1996) شواهد روایی گرد آورده­اند حاکی از اینکه زنان سفیدپوست جنوبی نقش مهمی در تربیت اجتماعی پسرانشان (و نه دخترانشان) ایفا می­کنند [و به آنان می­آموزند که] در برابر هر نوع فحاشی و هتاکی بسیار هوشیار باشند. نیسبت و کوهن گزارش می­دهند که در مشاهدات انجام شده بوسیله کوهن و دیگران (1996) داشتن یک مادر جنوبی پیش­بینی خوبی است از واکنش “جنوبی” به هتاکی تا داشتن یک پدر جنوبی.

آخرین بخش اطلاعات ارائه شده توسط نیسبت و کوهن (1996) که مربوط است به مشارکت زنان در فرهنگ ناموسی جنوب، این است که اعضای مؤنث مجلس نمایندگان که اهل جنوب هستند بیشتر مدافع یک ارتش قوی و مخالف کنترل اسلحه هستند تا همتایان مؤنث شمالی خود.

در مجموع، نیسبت و کوهن (1996) فکر می­کنند که مشارکت زنان جنوبی در فرهنگ ناموسی می­تواند عمدتاً به عنوان عاملهای تربیت اجتماعی باشد که قصد دارند به پسرانشان بیاموزند که به هتاکی، فحاشی و بی­حرمتی به سختی و با خشونت واکنش نشان دهند. اما نیسبت و کوهن با دقت بسیار خاطرنشان می­سازند که قبل از حصول اطمینان در مشارکت زنان جنوبی در فرهنگ ناموس پرستی باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

پرسشهای پاسخ داده نشده

نیسبت، کوهن و همکاران­شان داده­های خوبی را در حمایت از تز توسعه و ظهور فرهنگ ناموس پرستی در میان مردان سفیدپوست جنوبی گرد آورده­اند. این برنامه تحقیقاتی در استفاده از متدولوژی­های چندگانه که نتایج آنها بطور همگرا از فرضیه مرکزی حمایت می­کنند، بسیار تأثیرگذار است. اما پرسشهای متعددی درباره شرح و توصیف نیسبت و همکارانش از فرهنگ ناموس پرستی جنوب مطرح است که باید پاسخ داده شوند. در ادامه به سه تا از این سؤالات پرداخته شده است.

ماهیت روانشاسانه زیربنایی یک فرهنگ ناموس پرستی چیست؟

نیسبت و همکارانش شواهد تجربی گسترده­ای در حمایت از توصیف­شان از فرهنگ ناموس پرستی جنوب و خشونت نمایان شده توسط مردان سفیدپوست جنوبی فراهم آورده­اند. اما چیزی که این گزارش فراهم نکرده است، توصیف مکانیزمهای روانشناسانه­ای است که زیربنای رفتارهای ظاهر شده­ای است که مشخصه فرهنگ ناموس پرستی هستند. پرسشهای کلیدی عبارتند از: ماهیت مکانیزمهای روانشناسانه­ای که زیربنای فرهنگ ناموس پرستی هستند، چیست؟ زمینه­های بروز این مکانیزمها چیستند؟

یک دیدگاه روانشناسی تکاملی[14] می­تواند چارچوب مفیدی برای بررسی این پرسشها فراهم آورد. چه مشکلات خاصی در رابطه با انطباق با شرایط محیطی وجود داشته­اند که بروز این فرهنگهای ناموس پرستی می­توانسته است آنها را حل کند؟ مطابق دیدگاه نیسبت و همکارانش فرهنگ ناموس پرستی جنوب در واکنش به اقتصاد شبانی جنوب و در متن غیاب نسبی قدرت دولتی برای ممانعت یا تنبیه غارتگر اموال، توسعه یافته است. اما چنین فرهنگ شبانی­ای تنها برای چند سده در جنوب وجود دارد و درواقع دیگر به درستی بیانگر اقتصاد زیربنایی جنوب نیست. حتی تحت فشارهای انتخابی[15] شدید، فقط چند سده، زمان کمی است برای شکل­گیری مکانیزمهای روانی پیچیده در واکنش به مسئله دور راندن دزدان احتمالی از غارت گله افراد. بیشتر محتمل است که مکانیزمهای روانشناسانه زیربنایی در رفتارهای ابراز شده در فرهنگ ناموس پرستی جنوب برای حل مسایل انطباقی دیگری، شاید مرتبط با مسئله ذکر شده، انتخاب شده باشند. این احتمال در ادامه در بخش “بررسی مجدد فرهنگهای ناموس پرستی از دیدگاه روانشناسی تکاملی” مورد بررسی قرار گرفته است.

چیزی که نیسبت و همکارانش فراهم کرده­اند توصیفی است از برخی از ورودیهای کلیدی که بوسیله مکانیزمهای روانشناسانه تحول یافته­ای به اجرا در می­آیند که موجب کردارهای خاص فرهنگ ناموس پرستی جنوب می­شوند. ورودیهای اقتصادی-اجتماعی که بوسیله نیسبت و کوهن مشخص گردیده­اند عبارتند از، به عنوان مثال، مشارکت در فرهنگ شبانی در انزوای نسبی از قوانین دولتی و تنبیه غارتگر اموال. این ورودیها بوسیله مکانیزمهای روانشناسانه­ای مورد پردازش قرار گرفته­اند که منجر به ایجاد خروجی­های خاصی شده­اند که موارد متعددی از آنها توسط نیسبت و همکارانش توصیف شده­اند. به نظر می­رسد که یک دسته از این خروجی­هایی که بوسیله عمل این مکانیزمها ایجاد شده­اند، افزایش حساسیت نسبت به هتاکی­ها، فحاشی­ها و چالشهایی باشد که به توانایی یک فرد در مقاومت و سرسختی صورت می­گیرد، و در نتیجه تنبیه آنهایی که سعی در غارت کردن اموال دیگری دارند. یک خروجی مرتبط دیگر خشونت اعمال شده در پاسخ به این هتاکی­ها و بی­حرمتی­ها است.

به نظر می­رسد که مکانیزمهای زیربنایی فرهنگ ناموس پرستی در میان تمامی انسانها در شرایط آسب­پذیر اقتصادی و در غیاب یک قانون رسمی که غارتگر اموال را تنبیه کند، عمومیت داشته باشد. نیسبت و کوهن (1996، و دالی[16] و ویلسون[17] 1988) فرهنگهای مختلفی را در جهان ثبت می­کنند که در آنها مردان در واکنشهای سریع، قاطعانه و خشونت­آمیز به هتاکی و چالش در برابر قدرت و سرسختی­شان کاملاً مشابه مردان سفیدپوست جنوبی رفتار می­کند. این جهانشمولی آشکار فرهنگهای ناموس پرستی (نحت شرایط ضروری) از این استدلال حمایت می­کند که جلوه­های رفتاری فرهنگهای ناموس پرستی ممکن است دارای مکانیزمهای روانشناسانه تکامل یافته زیربنایی جهانشمولی (البته جنسیت­گرایانه) باشند.

نیسبت و کوهن (1996) تأثیر برخوردهای فرهنگی را در میان زنان یک فرهنگ ناموس پرستی بررسی نمی­کنند. نیسبت و کوهن، البته، داده­هایی را فراهم می­کنند (به بالا مراجعه کنید) که با امکان مشارکت تقریبی زنان در آنچه که فرهنگ ناموس پرستی مردسالارانه نامیده می­شود، همخوانی دارد. یک ایده این است که زنانی که در فرهنگهای ناموس پرستی مشارکت دارند –شامل فرهنگ ناموس پرستی جنوب—ممکن است تحت اجبار یا در واکنش به تفکر مردانه این کار را انجام دهند. بنابراین ممکن است که روانشناسی جنس مؤنث دارای مکانیزمهای روانشناسی­ای نباشد که زیربنای تجلی فرهنگ مردانه ناموس پرستی است. در عوض روانشناسی جنس مؤنث ممکن است دارای مکانیزمهای روانشناسانه تکامل یافته­ای برای متابعت از ابزارهایی باشد که روانشناسی جنس مذکر بوسیله آن مقام، قدرت، سرسختی و مشاجرات ناموس پرستی را مقرر می­گرداند. نیسبت و کوهن شواهد روایی بسیاری را فراهم می­آورند، به عنوان مثال، اینکه زنان سفیدپوست جنوبی نقشی مهم در تربیت اجتماعی پسرانشان (و نه دختران­شان) ایفا می­کنند [و به آنها می­آموزند که] نسبت به هتاکی و بی­حرمتی حساس بوده و و قتی به چنین مواردی بر می­خورند با مجازاتی خشن به آن پاسخ دهند. اما آن طوریکه که نیسبت و همکارانش به وضوح بیان کرده­اند تحقیقات بیشتری برای بررسی نقش زنان در توسعه و ابقای فرهنگ ناموس پرستی باید انجام شود.

با توجه به اینکه دیگر اقتصاد جنوب اساساً بر اقتصاد شبانی استوار نیست، چرا فرهنگ ناموس پرستی جنوب بردوام مانده است؟

یک سؤال مشکل در مورد توصیف پیشنهادی نیسبت و همکاران این است که چگونه و چرا فرهنگ ناموس پرستی جنوب تا امروز بردوام مانده است (آنچنانکه بوضوح اینگونه است). این پرسش از آن جهت مشکل­زا است که سفیدپوستان جنوبی دیگر به صورت عمده (و حتی به صورت جزیی) به اقتصاد شبانی وابسته نیستند. چرا مردان سفیذپوست جنوبی، بیشتر از مردان سفیدپوست شمالی وقتی که (الف) آنها دیگر در معرض خطر غارت عمده امول قرار ندارند، و (ب) اکنون شهر، بخش، ایالت رسمی و اجزای قانونی فدرال برای تنبیه غارتگری و نیز اقدام به غارتگری اموال حضور دارند؛ همچنان در برابر هرگونه هتاکی و فحاشی واکنش خشنی از خود نشان می­دهند. نیسبت و همکارانش دو شرح کلی برای دوام فرهنگ ناموس پرستی در میان مردان سفیدپوست جنوبی در زمان حاضر ارائه می­کنند.

اول؛ نیسبت و همکارانش پیشنهاد می­کنند که فرهنگ ناموس پرستی در میان مردان سفیدپوست جنوبی باقی مانده است چون این فرهنگ به درجه­ای از “استقلال کارکردی” رسیده است. به بیان ساده، فرهنگ ناموس پرستی “حیات مستقل خودش را بدست آورده است” و دیگر به اقتصاد شبانی یا عدم وجود دولت برای دوام خود نیازی ندارد. اما این “شرح” درواقع بازتعریف همان پدیده دوام است و این را که چرا فرهنگ ناموس پرستی “حیات مستقل خودش را بدست آورده است”، از پیش فرض می­کند. کار جدید کوهن، نیسبت و همکارانشان برای آشکار ساختن پدیده دوام با تمرکز بر مشخص کردن مکانیزمهای اجتماعی که می­توانند به توضیح دوام فرهنگ ناموس پرستی کمک کنند، آغاز شده است، [این مکانیزمها] عبارتند از، به عنوان مثال، الگوهای برخورد میان­فردی که منجر به بروز فرهنگ خشونت می­شوند (کوهن و دیگران 1996)، نمایندگان جمعی نظیر قانون که خشونت را عفو می­کنند (کوهن 1996) و رسانه­ها (کوهن و نیسبت 1997) و قوانینی که خشونت را محکوم نمی­کنند (کوهن و نیسبت 1997).

کوهن و نیسبت یک امکان دومی هم برای علت بردوام ماندن فرهنگ ناموس پرستی جنوب پیشنهاد می­کنند. شاید دوام فرهنگ ناموس پرستی را بتوان به “جهالت جمعی” نسبت داد: هرکسی فکر می­کند که اگر به هتاکی با خشونت پاسخ ندهد اعتبارش به سرسختی و آبرومند بودن صدمه خواهد دید. حتی زمانی که این باور می­تواند غلط باشد، کسی آن را زیر سؤال نمی­برد. این استدلال پذیرفتنی است، اما یک سؤال پاسخ داده نشده ایجاد می­کند که چرا مردان سفیدپوست جنوبی در معرض این “جهالت جمعی” قرار دارند. ماهیت مکانیزمهای روانشناسانه در بطن این پدیده چیست؟ در اینجا یک حوزه تحقیقی دیگر قرار دارد که می­تواند از تحقیقات بیشتر منتفع گردد و شاید از یک دیدگاه روانشناسی تکاملی در این میان ثمربخش باشد. به عنوان مثال چه مشکلاتی در زمینه سازگاری، منجر به انتخاب این مکانیزمهای روانشناسی شده­اند، که مشارکت در “جهالت جمعی” پیشنهاد شده توسط نیسبت و همکارانش را برمی­انگیزد.

چرا هتاکی­های عمومی منجر به بروز خشونت بیشتری از هتاکی در خلوت نمی­شوند؟

کوهن و دیگران (1996)، آنطوریکه فرضیات مربوط به فرهنگهای ناموس پرستی پیش­بینی می­کنند، در هتاکی­های عمومی تمایل بیشتری به خشونت نسبت به هتاکی در خلوت افراد نمی­یابند. کوهن و دیگران پیشنهاد می­کنند که این امر مربوط است به شرایط بد و ضعیف هتاکی­های عمومی در هنگام آزمایش. آنها می­گویند که بهتر می­بود که هتاکی­هایی مورد بررسی قرار گیرند که ناظران آنها افراد آشنا، اعضای خانواده، رقبا و شرکای بالقوه جنسی می­بوذند. در آزمایشات آنها غریبه­هایی که احتمال برخورد مجدد آنها با شخص مورد بررسی بسیار کم بوده است ناظر هتاکی بوده­اند، لذا امکان اینکه تلاش بسیار کمتری در حفظ آبرو از طریق واکنش پرخاشگرانه در برابر هتاکی ببینیم، بسیار زیاد است.

اما دیدگاه روانشناسی تکاملی پیشنهاد می­کند که این الگوی تجربی ممکن است که بیانگر یک موقعیت تکاملی جدید باشد. در گذشته اجداد انسان خیلی محتمل بوده است که ناظران یک هتاکی اعضای یک جماعت بوده و در نتیجه رقبای بالقوه باشند یا با رقبای بالقوه شخص مورد هتاکی قرار گرفته در تماس باشند. بنابراین غریبه­های آزمایش کوهن و دیگران (1996) در جمع افراد گروهی نسبتاً ناشناخته ممکن است که با مکانیزمهای تحول یافته روانشناسانه واکنش نشان داده باشند. اگر ناظران اعضای گروه محلی بودند، و نه غریبه­ها که فرد مورد آزمایش با آنها مجدداً برخوردی نخواهد داشت، انتظار می­رود که افراد مورد آزمایش با واکنشهای پرخاشگرانه شدیدتری به هتاکی در ملاء عام واکنش نشان می­دادند تا به هتاکی در خلوت.

در مجموع هنوز واضح نیست که چرا پرخاشگری یا تمایل بیشتری به پرخاشگری در هتاکی­های عمومی، نسبت به هتاکی در خلوت نشان داده نشده است. ناظران بیگانه توسط شخص مورد آزمایش و بوسیله مکانیزمهای روانشناسانه­ای که در شرایط محیطی­ای تحول یافته­اند که ناظران [یک هتاکی] در آن به احتمال زیاد، همگی اعضای همان جماعت بوده­اند، می­توانند به عنوان غریبه تلقی بشوند، و یا نشوند.

بررسی دیگری از فرهنگهای ناموس پرستی از دیدگاه روانشناسی تکاملی

نیسبت و همکارانش بوضوح امکان استفاده از دیدگاه روانشناسی تکاملی را برای فهم فرهنگ ناموس پرستی درک کردند، اما هیچ بحث منسجمی از روانشناسی تکاملی مربوطه ارائه نکردند. باقی این مقاله بررسی­ای را که مبتنی بر دیدگاه روانشناسی تکاملی، عموماً درباره فرهنگهای ناموس پرستی، و خصوصاً درباره فرهنگ ناموس پرستی سفیدپوستان مذکر جنوبی است، ارائه می­کند.

همه مردان می­توانند دارای مکانیزمهای روانشناسانه برای واکنش به هتاکی جهت اعاده اعتبار به قدرت، سرسختی و آبروداری را دارا باشند. این مکانیزمها را می­توان مکانیزمهای تحولی حفظ آبرو نامید. این مکانیزمها باید به زمینه [رخداد] حساس باشند. یکی از زمینه­هایی که مکانیزم تحولی حفظ آبرو باید به آن حساس باشد، اقتصاد محلی به عنوان یکی از مشخصات در معرض غارتگری قرار گرفتن منابع، باشد.

در اقتصادهایی نظری اقتصاد شبانی که شخص را در تهدید غارتگری کلیه اموال قرار می­دهد این مکانیزمهای حفظ آبرو می­توانند خصوصاً در برابر هتاکی و فحاشی بکار روند. نتیجتاً، آستانه ابراز واکنشی خشن در برابر هتاکی و فحاشی در متن اقتصادهایی که فرد را در معرض خطر غارتگری کلیه اموالش قرار می­دهد، بسیار پایین می­آید. مجازات سخت و خشن برای یک تجاوز می­تواند احتمال تجدید این تجاوز در آینده را بسیار کم کند.

با توجه به این توضیح، یک فرهنگ ناموس پرستی را می­توان به صورت کاهش آستانه واکنش خشونت­آمیز به تجاوز، در میان تمامی افراد مذکر تعریف کرد. مردان جنوبی و شمالی دارای مکانیزمهای بنیادین تحولی روانشناسانه مشترکی برای حفظ آبرو هستند. در اصل اگر مردان جنوبی در شمال رشد یابند باورها و رفتارهای متناسب با فرهنگ ناموس پرستی را تائید نخواهند کرد. برعکس، اگر مردان شمالی در جنوب پرورش یابند خیلی سرسختانه­تر باورها و رفتارهای فرهنگ ناموس پرستی را تشویق و تائید می­کنند؛ همانطوریکه مردان سفدپوست جنوبی امروزه این کار را می­کنند.

نکته کلیدی این است که با توجه به توصیفات فوق، هم مردان شمالی و هم مردان جنوبی ظرفیت واکنش خشونت­آمیز به هتاکی یا فحاشی را دارند. داده­های خود نیسبت و همکارانش این ادعا را تائید می­کند. مردان جنوبی صرفاً نسبتاً بیشتر از مردان شمالی مستعدند که (الف) به هتاکی با خشونت واکنش نشان دهند، (ب) از استفاده از خشونت برای جبران یک هتاکی حمایت کنند، (ج) از تنبیه بدنی حمایت کنند، (د) از تنبیه اقتصادی حمایت کنند، (ه) از قوانین کنترل اسلحه کمتر حمایت کنند، و از این قبیل موارد.

تمامی مردان –آنهایی که در حنوب یا شمال ایالات متحده زندگی می­کنند، و آنهایی که در هر جامعه دیگری در جهان زندگی می­کنند—می­توانند همان مکانیزمهای روانشناسانه­ای را دارا باشند که زیربنای رفتارهایی است که نیسبت و همکارانش آن را به عنوان یک فرهنگ ناموس پرستی معرفی می­کنند. چیزی که برای تظاهرات رفتاری یک فرهنگ ناموس پرستی مورد نیاز است مجموعه خاصی از ورودیها است که بوسیله این مکانیزمهای روانشناسانه مورد پردازش قرار می­گیرند. این مکانیزمهای روانشناسانه یک مجموعه خروجیهای رفتاری، احساسی و شناختی تولید می­کنند که به عنوان مشخصات آشکار یک فرهنگ ناموس پرستی تعریف شده­اند.

مکانیزمهای روانشناسانه­ای که خروجیهایی مطابق با فرهنگ ناموس پرستی ایجاد می­کنند، ممکن است که صرفاً به عنوان حل مشکلات سازگاری مربوط به نیاکان مذکر در بطن یک اقتصاد در معرض خطر و فاقد قوانین رسمی بوجود نیامده باشد؛ به این دلیل که اقتصاد شبانی و سایر اقتصادهایی که ثروت در بطن آنها در معرض غارتگری است به لحاظ تکاملی پدیده­های تازه­ای هستند.

به هر حال، مکانیزمهای روانشناسانه می­توانند به عنوان راه حلی برای یک مشکل سازگاری مرتبط که به احتمال زیاد اجداد مذکر بطور جدی با آنها مواجه می­شده­اند، تکامل یافته باشند: سرقت یک همسر که به لحاظ باروری بسیار مهم بوده است. سرقت یک همسر ممکن است، فی نفسه، یک سرقت فیزیکی نباشد، بلکه سرقت قدرت باروری او [می­تواند] به صورت اظهار عشق به وی به عنوان یک جفت جدید، یا تجاوز به او صورت گیرد. رفتارهایی که به عنوان مشخصات یک فرهنگ ناموس پرستی ظاهر می­شوند، می­تواند خروجی مکانیزمهای روانی­ای باشد که در پاسخ به مشکلات مربوط به سازگاری در ارتباط با حفظ جفت بوجود آمده است[18].

برای ادامه این استدلال جالب است که بدانیم که میزان خیانت به همسر در میان زنان جنوبی بیشتر از شمال است. اینکه چرا میزان خیانت به شوهر در جنوب بیشتر از شمال است یک سؤال جداگانه است. نیسبت و همکارانش دریافته­اند که توسل به خشونت برای حفظ جفت در میان مردان سفیدپوست جنوبی بیشتر از مردان سفیدپوست شمالی است. این یافته با این بررسی کنونی سازگار است، که مکانیزم حفظ جفت می­تواند در بروز رفتارهایی مطابق با فرهنگ ناموس پرستی به کار گرفته شود. اگر رفتارهای مشخصه یک فرهنگ ناموس پرستی، خروجیهای یک مکانیزم روانشناسانه تحول یافته برای حفظ جفت باشند، بنابراین از آنجاکه خیانت به شوهر در جنوب ایالات متحده از هر جای دیگری در کشور بیشتر است، این امر می­تواند در توضیح اینکه چرا فرهنگ ناموس پرستی تاکنون در جنوب دوام آورده است، یاریگر باشد. علاوه بر مکانیزمهای اجتماعی که در تحقیقات جدید مشخص گشته­اند [نمایندگان جمعی نظیر قانون که خشونت را می­بخشند (کوهن 1996) و رسانه­ها (کوهن و نیسبت 1997) و قوانینی که خشونت را محکوم نمی­کنند (کوهن و نیسبت 1997)]، تفاوتهای محلی در میزان خیانت به شوهر می­تواند در توضیح علت دوام فرهنگ ناموس پرستی در حال حاضر، یاریگر باشد.

تشکر و قدردانی: نویسنده بسیار خوشحال است که از یک خواننده گمنام تشکر کند که توضیحات و پیشنهادات ایشان کمک شایانی در بهبود این مقاله کرده است.

منابع:

1-Buss, D. M. (1988). From vigilance to violence: Tactics of mate retention among American undergraduates. Ethology and Sociobiology, 9, 191-317.

2-Buss, D. M. (1995). Evolutionary psychology: A new paradigm for psychological science. Psychological Inquiry, 6, 1-30.

3-Cohen, D. (1996). Law, social policy, and violence: The impact of regional cultures. Journal of Personality and Social Psychology, 70, 961-978.

4-Cohen, D. (1998). Culture, social organization, and patterns of violence. Journal of Personality and Social Psychology, 75, 408-419.

5-Cohen, D. and Nisbett, R. E. (1994). Self-protection and the culture of honor: Explaining southern homicide. Personality and Social Psychology Bulletin, 20, 551-567.

6-Cohen, D. and Nisbett, R. E. (1997). Field experiments examining the culture of honor: The role of institutions in perpetuating norms about violence. Personality and Social Psychology Bulletin, 23, 1188-1199.

7-Cohen, D., Nisbett, R. E., Bowdle, B. F. and Schwartz, N. (1996). Insult, aggression, and the southern culture of honor: An “experimental ethnography.” Journal of Personality and Social Psychology, 70, 945-960.

8-Cohen, D., Vandello, J., Puente, S. and Rantilla, A. (1999). “When you call me that, smile!” How norms for politeness, interaction styles, and aggression work together in Southern culture. Social Psychology Quarterly, 62, 257-275

9-Daly, M. and Wilson, M. (1988). Homicide. Hawthorne, NY: Aldine de Gruyter.

10-Flinn, M. V. (1988). Mate guarding in a Caribbean village. Ethology and Sociobiology, 9, 1-28.

11-Goetz, A. T., and Shackelford, T. K (in press). Modern application of evolutionary theory to psychology: Key concepts and clarifications. American Journal of Psychology.

12-Nisbett, R. E. (1993). Violence and U.S. regional culture. American Psychologist, 48, 441-449.

13-Nisbett, R. E., and Cohen, D. (1996). Culture of honor. Boulder, CO: Westview Press.

14-Shackelford, T. K., Goetz, A. T., Buss, D. M., Euler, H. A., and Hoier, S. (2005). When we hurt the ones we love: Predicting violence against women from men’s mate retention tactics. Personal Relationships, 12, 447-463.

15-Tooby, J., and Cosmides, L. (1992). Psychological foundations of culture. In J. Barkow, L. Cosmides, and J. Tooby (Eds.), The adapted mind (pp. 19-136). New York: Oxford University Press.

[18]- For Example: Buss, 1988; Buss and Shackelford, 1997; Flinn, 1988; Shackelford, Goetz, Buss, Euler, and Hoier, 2005.